Cuộc Khủng Hoảng Nhiên Liệu Tại Nga: Những Diễn Biến Mới Nhất
Ngày 4 tháng 6, phó thủ tướng Nga, Aleksandr Novak, đã tập trung vào việc trả lời các phóng viên về cuộc khủng hoảng nhiên liệu ngày càng gia tăng tại đất nước này. Ông thừa nhận rằng sản lượng dầu đã giảm do "bảo trì không theo kế hoạch" tại các nhà máy lọc dầu, nhưng đã tránh đề cập lý do cụ thể cho tình trạng này. Tuy nhiên, đến ngày 9 tháng 6, Bộ Năng lượng Nga đã chính thức xác nhận rằng "các công ty trong lĩnh vực năng lượng đã gặp phải sự gia tăng các cuộc tấn công từ không quân của kẻ thù, dẫn đến những khó khăn tạm thời trong nguồn cung." Đây là lần đầu tiên các nhà chức trách Nga thừa nhận rằng các cuộc tấn công gia tăng từ Ukraine đã dẫn đến việc cắt giảm sản xuất và thiếu hụt nhiên liệu.
Nguyên Nhân Cuộc Khủng Hoảng
Nikhil Dubey, nhà phân tích nghiên cứu cấp cao tại Kpler, một công ty thông tin hàng hóa, nhấn mạnh rằng nguyên nhân không chỉ đến từ việc tăng cường các cuộc tấn công, mà còn do mục tiêu tấn công chính xác hơn. Ông giải thích rằng các nhà máy lọc dầu có nhiều đơn vị khác nhau và việc tấn công vào những bộ phận cụ thể như cột chưng cất có thể gây ra thiệt hại lớn hơn.
| Loại Thiết Bị | Chức Năng | Thời Gian Thay Thế |
|---|---|---|
| Cột Chưng Cất | Chưng cất dầu thô | Ngắn hơn |
| Hydrocracker | Loại bỏ lưu huỳnh, sản xuất diesel | Dài hơn (tuần đến tháng) |
Dữ liệu từ Kpler cho thấy công suất của các đơn vị xử lý thứ cấp tại Nga trong tháng 5 đã giảm khoảng 1,2 đến 1,3 triệu thùng dầu mỗi ngày, cao hơn so với năm trước, và một phần lớn nguyên nhân là do các cuộc tấn công bằng drone. Sản lượng diesel của Nga đã giảm 10% trong tháng 5, sau một đợt giảm tương tự trong tháng 4.
Hậu Quả Kinh Tế
Tatiana Mitrova từ Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu tại Đại học Columbia cho biết: "Nếu kẻ tấn công liên tục nhắm vào các thiết bị như vậy, tác động kinh tế sẽ lớn hơn nhiều so với việc chỉ tấn công các bể chứa hoặc các đơn vị chưng cất chính." Các cuộc tấn công liên tiếp vào cùng một nhà máy lọc dầu cũng làm chậm quá trình sửa chữa, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng hơn.
Sự Tăng Cường Tấn Công
Ukraine đã tấn công vào các nhà máy lọc dầu nhiều lần trong một khoảng thời gian ngắn, đặc biệt là tại Tuapse, một cảng xuất khẩu dầu trên Biển Đen, nơi đã bị tấn công ba lần trong tháng 4 và hai lần trong tháng 5. Dữ liệu của CREA cho thấy lượng dầu xuất khẩu tại Tuapse trong tháng 5 giảm 91% so với năm trước.
| Tên Nhà Máy | Số Lần Tấn Công (Tháng 4) | Số Lần Tấn Công (Tháng 5) | Giảm Sản Xuất (%) |
|---|---|---|---|
| Tuapse | 3 | 2 | 91 |
| Ust-Luga | Không rõ | Không rõ | Tăng 49 (tháng 5) |
Tình Hình Hiện Tại
Các cuộc tấn công của Ukraine đã không chỉ giới hạn ở các nhà máy lọc dầu mà còn mở rộng ra các cơ sở xuất khẩu dầu mỏ. Tuy nhiên, khả năng phục hồi của các cảng như Ust-Luga cho thấy một nhịp điệu khác, với lượng dầu xuất khẩu tháng 5 tăng 49% so với tháng trước.
Khủng Hoảng Hay Điểm Bùng Nổ?
Mặc dù cuộc chiến không mới, nhưng quy mô các cuộc tấn công đã gia tăng trong năm nay. Theo số liệu từ ACLED, số lượng cuộc tấn công vào các mục tiêu cách biên giới Ukraine ít nhất 100 km đã tăng lên 658 trong năm 2025. Điều này đặt ra câu hỏi liệu Nga đã đến lúc đối mặt với một "điểm bùng nổ" trong cuộc khủng hoảng nhiên liệu hay chưa.
Mitrova nhận định rằng: "Các cuộc tấn công của Ukraine đã trở nên quan trọng hơn không phải vì chúng đã phá vỡ hệ thống dầu khí của Nga, mà vì chúng đang mệt mỏi hóa khả năng thích ứng của hệ thống này dưới áp lực." Sự ảnh hưởng của các cuộc tấn công này đang trở thành một yếu tố quan trọng trong bối cảnh khủng hoảng nhiên liệu hiện tại của Nga.
