Trung Quốc Sắp Quay Lại Mua Dầu Ồ Ạt Và Cú Sốc Giá Dầu 160 USD Có Thể Không Còn Là Viễn Tưởng
Nếu Trung Quốc bất ngờ quay lại thị trường với nhu cầu hàng triệu thùng dầu mỗi ngày đúng lúc Trung Đông bùng phát khủng hoảng nguồn cung, liệu giá xăng tại Việt Nam có tăng sốc chỉ trong vài tuần?
Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang đứng trước một nghịch lý rất đáng chú ý. Trong khi nhiều nhà đầu tư vẫn cho rằng nhu cầu dầu đang suy yếu và kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại, một yếu tố khổng lồ đang bị đánh giá thấp chính là Trung Quốc.
Trong nhiều tháng qua, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đã không mua dầu mạnh như trước. Thay vào đó, Bắc Kinh âm thầm sử dụng lượng dầu dự trữ chiến lược khổng lồ được tích lũy suốt nhiều năm. Chính chiến lược này đã giúp giảm áp lực lên giá dầu toàn cầu trong bối cảnh chiến sự Trung Đông leo thang.
Trung Quốc Đang Tiêu Thụ Dầu Dự Trữ Thay Vì Nhập Khẩu
Theo các tổ chức theo dõi vận tải dầu quốc tế, lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng gần nhất chỉ khoảng 6,78 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất trong gần một thập kỷ.
| Giai đoạn | Nhập khẩu dầu |
|---|---|
| Trung bình năm 2025 | 10,66 triệu thùng/ngày |
| Tháng 4/2026 | 8,5 triệu thùng/ngày |
| Tháng 5/2026 | 6,78 triệu thùng/ngày |
Mức giảm này tương đương hơn 36% so với mức trung bình năm trước. Điều đáng chú ý là nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu trong nước không giảm tương ứng. Điều đó cho thấy các nhà máy lọc dầu đang lấy dầu từ kho dự trữ thay vì nhập khẩu mới.
Kho Dự Trữ Khổng Lồ Đang Bị Bào Mòn
Các ước tính quốc tế cho rằng Trung Quốc từng sở hữu từ 1,2 đến 1,3 tỷ thùng dầu dự trữ.
| Chỉ tiêu | Giá trị |
|---|---|
| Dự trữ dầu ước tính | 1,2 - 1,3 tỷ thùng |
| Khả năng đáp ứng | Khoảng 4 tháng |
| Dầu từng đưa vào kho năm 2025 | Khoảng 1 triệu thùng/ngày |
Kho dự trữ này được xem là “tấm đệm an toàn” giúp Trung Quốc chống chịu các cú sốc địa chính trị. Nhưng khi lượng dầu trong kho liên tục bị rút ra để phục vụ sản xuất và xuất khẩu nhiên liệu, áp lực tái nhập khẩu sẽ ngày càng lớn.
Cuộc Đua Giành Dầu Nga Đang Nóng Lên
Một vấn đề khác khiến Bắc Kinh đau đầu là nguồn cung giá rẻ đang thu hẹp. Trung Quốc vốn phụ thuộc khá lớn vào dầu Nga và dầu Iran với mức chiết khấu hấp dẫn.
| Nguồn cung | Tình trạng |
|---|---|
| Nga | Cạnh tranh gay gắt với Ấn Độ |
| Iran | Giá tăng mạnh |
| Venezuela | Bị hạn chế |
| Mỹ | Thuế nhập khẩu 22,5% |
Điều này khiến số lượng lựa chọn của các nhà máy lọc dầu Trung Quốc ít hơn đáng kể so với các đối thủ tại châu Âu hoặc châu Á. Đặc biệt, Ấn Độ đang nổi lên như đối thủ cạnh tranh trực tiếp với Trung Quốc trong cuộc đua săn dầu Nga giá rẻ.
Trung Đông Có Thể Trở Thành Ngòi Nổ
Điều khiến giới phân tích lo ngại nhất không phải là Trung Quốc quay lại mua dầu, mà là thời điểm họ quay lại. Cơ quan năng lượng quốc tế cảnh báo tháng 7 và tháng 8 có thể trở thành vùng nguy hiểm đối với nguồn cung dầu toàn cầu khi các rủi ro tại Trung Đông đạt đỉnh.
Nếu Trung Quốc tăng nhập khẩu đúng lúc:
- Iran bị gián đoạn xuất khẩu
- Eo biển Hormuz đối mặt rủi ro an ninh
- Nguồn cung Nga chịu sức ép từ lệnh trừng phạt
- Nhu cầu mùa hè tăng mạnh
Thị trường có thể xuất hiện cú sốc kép về cung và cầu.
Giá Dầu Có Thể Tăng Tới Mức Nào
Hiện tại:
| Loại dầu | Giá hiện tại |
|---|---|
| WTI | khoảng 2.280.000 VNĐ/thùng |
| Brent | khoảng 2.380.000 VNĐ/thùng |
| Murban | khoảng 2.350.000 VNĐ/thùng |
Quy đổi theo tỷ giá khoảng 26.100 VNĐ/USD.
Một số tập đoàn năng lượng lớn cảnh báo trong kịch bản cực đoan, giá dầu có thể tiến sát mốc:
| Kịch bản | Giá Brent |
|---|---|
| Cơ sở | 90 - 100 USD/thùng |
| Khủng hoảng nguồn cung | 120 - 140 USD/thùng |
| Cực đoan | 160 USD/thùng |
Nếu Brent lên 160 USD/thùng, giá trị mỗi thùng dầu tương đương khoảng 4.180.000 VNĐ.
Tác Động Đến Việt Nam
Việt Nam không nằm ngoài vòng ảnh hưởng. Giá dầu tăng mạnh có thể kéo theo:
- Giá xăng dầu bán lẻ tăng
- Chi phí logistics tăng
- Giá vận tải hàng hóa tăng
- Chi phí sản xuất công nghiệp tăng
- Áp lực lạm phát quay trở lại
Ngược lại, nhóm doanh nghiệp dầu khí có thể hưởng lợi đáng kể nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài.
Điều Thị Trường Có Thể Đang Đánh Giá Sai
Nhiều nhà đầu tư hiện tập trung vào nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu và cho rằng nhu cầu dầu sẽ yếu đi. Nhưng thực tế là Trung Quốc vẫn đang tiêu thụ lượng nhiên liệu khổng lồ mỗi ngày. Kho dự trữ dầu không phải nguồn tài nguyên vô hạn.
Khi Bắc Kinh buộc phải quay lại thị trường quốc tế để bổ sung hàng triệu thùng dầu mỗi ngày, toàn bộ cán cân cung cầu có thể đảo chiều rất nhanh. Đó là lý do ngày càng nhiều chuyên gia cho rằng cú tăng giá dầu tiếp theo có thể không đến từ chiến tranh, mà đến từ chính sự trở lại của người mua lớn nhất thế giới.
